سيد جواد حسينى خواه
38
تنبيه بدنى كودكان در نظام بين الملل حقوق بشر و فقه اماميه (فارسى)
اين اختلاف در مورد پايان كودكى ، در مسائل خاصّ ديگرى نيز وجود دارد . موارد زير از جمله آنها است : الف : بر اساس مادّه 2 قانون خدمت وظيفه عمومى مصوّب 29 / 7 / 1363 ، هر فرد ذكور ايرانى از اوّل فروردين ماه سالى كه طى آن وارد سنّ 19 سالگى مىشود ، مشمول مقرّرات خدمت وظيفه عمومى خواهد شد . ب : بر طبق مادّه 79 قانون كار جمهورى اسلامى ايران مصوّب 1369 ، به كار گماردن افراد كمتر از 15 سال تمام ممنوع است . ج : مطابق با بند الف مادّه 14 قانون استخدام كشورى مصوّب 31 / 5 / 1345 نيز براى ورود به خدمت رسمى ، حدّاقل داشتن 18 سال تمام ضرورى است . د : در امور سياسى نيز حقّ رأى دادن در انتخابات نمايندگان مجلس شوراى اسلامى و رياست جمهورى ورود به سنّ 16 سالگى است . « 1 » مغايرتهاى قانونى فوق اين نكته را روشن مىسازد كه در قوانين ايران هنوز سنّ واحدى براى تشخيص « كودك » وجود ندارد با اينكه در فقه اماميّه بر اساس نظر مشهور فقها ، سنّ بلوغ مشخّص شده است . تعريف مفهوم كودك براى تدوينكنندگان كنوانسيون 1989 حقوق كودك نيز به حدّى مهم بوده كه اولين مادّه كنوانسيون را به اين مسأله اختصاص دادهاند . در مادّه يك اين كنوانسيون آمده است : « كودك ، يعنى هر انسان زير هيجده سال ، مگر اينكه بر طبق قانون قابل اجرا در مورد كودك ، سنّ بلوغ كمتر باشد . » « 2 » به نظر مىرسد با توجّه به استثناى ياد شده در ماده ، در نهايت كنوانسيون سنّ 18 سال را صرفاً به عنوان يك معيار احتمالى مطرح كرده است ؛ چرا كه خود كنوانسيون
--> ( 1 ) . موضوع بند 2 مادّه 29 قانون انتخابات مجلس شوراى اسلامى مصوب 9 / 12 / 1362 و بند 2 مادّه 36 قانون انتخابات رياست جمهورى مصوب 5 / 4 / 1364 . ( 2 ) . U . N . Convention on the Rights of the Child , Nov . , , G . A . Res . / , U . N . GAOR , th Sess . , Supp . No . ( A / / ) ; U . N . Doc . A / RES / / ( ) ; Article .